Μια κατοχή μετά το τάιμ άουτ είναι η μόνη στιγμή του αγώνα όπου τα επιλέγετε όλα. Επιλέγετε την ενέργεια. Επιλέγετε την πλευρά του γηπέδου. Επιλέγετε ποιος αμυντικός τους πρέπει να την αμυνθεί και ποιος δικός σας παίκτης θα πιάσει την μπάλα. Και η άμυνα, γι’ αυτή τη μία κατοχή, δεν την έχει δει.
Αυτό είναι πραγματικό πλεονέκτημα και οι περισσότερες ομάδες το σπαταλούν, γιατί έχουν πάρα πολλά καλέσματα και δεν προπονούν κανένα.
Γιατί δουλεύει ένα ATO
Τρεις λόγοι, και βοηθά να τους πείτε φωναχτά στην ομάδα σας, ώστε να καταλάβουν γιατί μετράει ο κύκλος του τάιμ άουτ.
- Κανένα σκάουτινγκ από πριν. Δεν μπορούν να έχουν προετοιμαστεί για σύστημα που δεν έχουν δει σε αυτόν τον αγώνα. Ό,τι κάνουν είναι πρώτη αντίδραση.
- Εσείς διαλέγετε το ματς-απ. Ξέρετε ποιος είναι ο χειρότερός τους στο κλείσιμο στον σουτέρ. Ξέρετε ποιος ψηλός τους δεν θα αλλάξει. Βάλτε την ενέργεια πάνω του.
- Εσείς διαλέγετε την πλευρά. Αυτό μετράει περισσότερο απ’ όσο ακούγεται. Παίξτε μακριά από τον καλύτερο αμυντικό τους στη βοήθεια ή προς την πλάγια γραμμή, όπου η περιστροφή τους είναι πιο μακριά.
Αυτό που δεν έχετε είναι χρόνο. Οι παίκτες βγαίνουν από τον κύκλο του τάιμ άουτ με περίπου έξι δευτερόλεπτα μνήμης και πολύ θόρυβο. Αυτός είναι ο περιορισμός γύρω από τον οποίο πρέπει να χτιστεί όλο το πακέτο.
Πέντε καλέσματα, όχι είκοσι
Ένα πακέτο για το τέλος του αγώνα είναι πέντε καλέσματα. Αυτή είναι η ειλικρινής κατανομή των καταστάσεων που πραγματικά επαναλαμβάνονται.
1. Χρειάζεστε τρίποντο, ολόκληρη κατοχή
Είστε πίσω με τρεις, με δεκαπέντε δευτερόλεπτα και την μπάλα. Θέλετε ένα σουτ, έναν σουτέρ, καμία ντρίμπλα.
Η καλύτερη εκδοχή δίνει στον ίδιο σουτέρ δύο ευκαιρίες στην ίδια κατοχή. Βγάλτε τον από ένα stagger προς τα πάνω κατά μήκος της πλάγιας γραμμής· αν ο αμυντικός του του κάνει top lock στο δεύτερο σκριν, ο τελευταίος σκρίνερ γυρίζει και του βάζει flare σκριν, ώστε ο σουτέρ να επιστρέψει κατευθείαν προς τη γωνία. Ο αμυντικός πρέπει να μαντέψει σωστά δύο φορές, και σε κάθε περίπτωση υπάρχει έτοιμη μια skip πάσα.
Η οδηγία στον σουτέρ είναι μία πρόταση: βγες από το σκριν έτοιμος για σουτ, και αν σε προλάβουν από πάνω, γύρνα και πήγαινε από την άλλη μεριά.
2. Χρειάζεστε γρήγορο δίποντο
Πίσω με δύο ή ισόπαλοι, και ένα λέι απ κερδίζει τον αγώνα. Αυτή είναι η κατάσταση που οι προπονητές χειρίζονται πιο συχνά λάθος, γιατί καλούν από συνήθεια το σύστημα για τρίποντο.
Η πιο καθαρή εκδοχή είναι ένα πίσω σκριν που στην αρχή μοιάζει με κάτι άλλο. Ένας γκαρντ ανεβαίνει στο slot σαν να έρχεται να βάλει σκριν στην μπάλα, αλλά αντί γι’ αυτό βάζει σκριν από πίσω στον αμυντικό του ψηλού, και ο ψηλός πηγαίνει κατευθείαν από πάνω στο στεφάνι.
Η αλλαγή δεν τους σώζει, γιατί η αλλαγή αφήνει έναν γκαρντ πίσω από τη φάση, στο στεφάνι.
3. Λιγότερα από τρία δευτερόλεπτα
Τώρα δεν παίζετε σύστημα, παίζετε ένα πιάσιμο. Μία πάσα, ένα σουτ, καμία ντρίμπλα, και όλοι οι άλλοι παίκτες υπάρχουν μόνο για να φύγουν από τη μέση.
Αδειάστε εντελώς την πλευρά της μπάλας. Βάλτε pin-down σκριν στον αμυντικό του σουτέρ. Φέρτε τον σουτέρ ευθεία προς τα πάνω στην πλάγια γραμμή, ώστε το πιάσιμο να γίνει μπροστά από τον παίκτη που βγάζει την μπάλα και η πάσα να είναι η πιο κοντή στο γήπεδο.
Μάθετε τους κανόνες του ρολογιού πριν αποφασίσετε τι είναι δυνατό. Με τους κανόνες FIBA, NBA και NCAA, όταν απομένουν τρία δέκατα του δευτερολέπτου ή λιγότερο, το μόνο έγκυρο σουτ είναι ένα τιπ — δεν προλαβαίνετε να πιάσετε και να σουτάρετε. Οι κανόνες των αμερικανικών λυκείων (NFHS) δεν ορίζουν αυτόν τον αριθμό, οπότε ρωτήστε τους διαιτητές σας αντί να το υποθέσετε. Είναι το είδος της λεπτομέρειας που κρίνει έναν αγώνα μία φορά στις τρεις σεζόν και αξίζει πέντε λεπτά από τον χρόνο σας πριν ξεκινήσει η σεζόν.
4. Πλάγια επαναφορά με περίπου πέντε δευτερόλεπτα
Αρκετός χρόνος για μία ενέργεια και μία πάσα, όχι για δύο. Μια πλάγια επαναφορά με flare σκριν είναι ό,τι πιο αξιόπιστο σε αυτό το εύρος: ο παίκτης που είναι πιο κοντά στην μπάλα παίρνει flare σκριν προς τη γωνία, οι άλλοι δύο φεύγουν μακριά, και το πιάσιμο γίνεται ακίνητο και κοντά.
Κρατήστε τον παίκτη που βγάζει την μπάλα ως πραγματική λύση. Σε ένα σύστημα πέντε δευτερολέπτων, η πάσα ασφαλείας δεν είναι εφεδρεία, είναι η δεύτερη επιλογή.
5. Κανονική κατοχή μετά από τάιμ άουτ
Τα περισσότερα τάιμ άουτ δεν είναι το τελευταίο του αγώνα. Έχετε νέο χρόνο επίθεσης, η μπάλα μπαίνει από την πλάγια γραμμή, και χρειάζεστε ένα καλό σουτ, όχι ένα θαύμα. Οι περισσότερες ομάδες δεν έχουν τίποτα έτοιμο γι’ αυτό, κάτι παράξενο, γιατί είναι με διαφορά το πιο συνηθισμένο ATO.
Ένα elevator δουλεύει καλά εδώ, γιατί δίνει ένα καθαρό, ακίνητο πιάσιμο στην κορυφή της ρακέτας και είναι πολύ δύσκολο να προετοιμαστεί κανείς γι’ αυτό τη στιγμή που γίνεται.
Μια σημείωση για το elevator, γιατί σφυρίζεται φάουλ πιο συχνά από κάθε άλλο σύστημα: οι δύο σκρίνερ πρέπει να είναι σταθεροί όταν κλείνει η «πόρτα». Αν κινούνται ακόμα ο ένας προς τον άλλον όταν φτάνει ο αμυντικός, θα σας σφυρίξουν φάουλ και θα το αξίζετε.
Πώς τα ονομάζετε
Οι παίκτες ακούνε περίπου το σαράντα τοις εκατό απ’ όσα φωνάζετε σε ένα γήπεδο με θόρυβο που μετράει. Ονομάστε ανάλογα.
- Μία ή δύο συλλαβές. Το «Πύλη» είναι καλύτερο από το «πόρτες ασανσέρ δεξιά».
- Ήχοι που αντέχουν στον θόρυβο. Τα σκληρά σύμφωνα ακούγονται. Οι λέξεις με πολλά φωνήεντα χάνονται.
- Κανένας αριθμός που συγκρούεται με άλλα καλέσματα. Αν το «4» είναι ήδη σύστημα, δεν μπορεί να είναι και αριθμός παίκτη μέσα σε ένα κάλεσμα.
- Ίδιο όνομα για την ίδια ενέργεια σε όλα τα συστήματα. Αν το flare λέγεται «μακριά» στη motion επίθεσή σας, λέγεται «μακριά» και στο ATO. Οι παίκτες σας στον τρίτο τους χρόνο δεν πρέπει να μάθουν δεύτερο λεξιλόγιο για το τέλος του αγώνα.
- Ονομάστε οικογένειες, όχι συστήματα. «Πύλη», «Πύλη slip», «Πύλη ξανά σκριν» είναι τρία καλέσματα που οι παίκτες μαθαίνουν στον χρόνο που θα χρειάζονταν για ένα νέο σύστημα.
Η λίστα ελέγχου πριν διαλύσετε τον κύκλο
Κάθε σύστημα στο πακέτο σας χρειάζεται τέσσερις απαντήσεις, και ο κύκλος του τάιμ άουτ δεν είναι το μέρος όπου θα τις εφεύρετε.
- Ποιος βγάζει την μπάλα. Όχι αυτόματα ο πόιντ γκαρντ σας. Πρέπει να είναι όποιος δεν χρειάζεται στην ενέργεια, και ιδανικά κάποιος που μπορεί να κάνει τη δεύτερη ανάγνωση.
- Ποιος είναι η πάσα ασφαλείας. Ένας παίκτης που η δουλειά του είναι να μπορεί να πάρει πάσα όταν όλα είναι κλειστά. Σε κάθε σύστημα. Πείτε το όνομά του φωναχτά.
- Τι γίνεται αν αλλάξουν. Μια καλά προπονημένη ομάδα θα αλλάξει σε κάθε σκριν ενός συστήματος για το τέλος του αγώνα. Αν δεν μπορείτε να απαντήσετε σε αυτό, έχετε τέσσερα δευτερόλεπτα σύστημα και μετά μια ντρίμπλα με αμυντικό πάνω σας.
- Τι γίνεται αν κάνουν top lock. Η άλλη συνηθισμένη άμυνα στο τέλος του αγώνα, ειδικά πάνω στον καλύτερό σας σουτέρ. Η απάντηση είναι σχεδόν πάντα ένα κόψιμο πίσω από την πλάτη ή ένα flare προς την άλλη μεριά.
Γράψτε αυτές τις τέσσερις απαντήσεις στην ίδια σελίδα με το διάγραμμα. Αν δεν μπορείτε, το σύστημα δεν είναι έτοιμο να καλεστεί τον Μάρτιο.
Λίγα λόγια για το ρολόι
Το «δύο για ένα» στο τέλος μιας περιόδου εξαρτάται από τον χρόνο επίθεσης της διοργάνωσής σας, και δεν υπάρχει ένας σωστός αριθμός. Η FIBA και το NBA έχουν είκοσι τέσσερα δευτερόλεπτα. Το NCAA τριάντα. Στους κανόνες NFHS ο χρόνος επίθεσης είναι επιλογή κάθε πολιτείας, συνήθως τριάντα πέντε δευτερόλεπτα όπου έχει υιοθετηθεί, και δεν υπάρχει καθόλου όπου δεν έχει.
Ο πρακτικός κανόνας είναι ίδιος σε κάθε περίπτωση: σουτάρετε όταν στο ρολόι του αγώνα απομένει περίπου ο χρόνος επίθεσης συν οκτώ με δέκα δευτερόλεπτα, και θα έχετε και την τελευταία κατοχή. Υπολογίστε τον δικό σας αριθμό μία φορά, πείτε τον στον πόιντ γκαρντ σας και μην κάνετε ποτέ αυτόν τον λογαριασμό μέσα στον αγώνα.
Πώς προπονείτε πέντε συστήματα χωρίς να τους αφιερώσετε μια ολόκληρη προπόνηση
Πέντε λεπτά στο τέλος της Τρίτης, κάθε εβδομάδα, όλη τη σεζόν. Δύο επαναλήψεις από δύο συστήματα, με πραγματική άμυνα, απέναντι στον δικό σας πάγκο που παίζει την κάλυψη που περιμένετε την Παρασκευή. Αλλάζετε κάθε φορά ποια δύο.
Αυτό κάνει περίπου πενήντα επαναλήψεις για κάθε σύστημα μέσα στη σεζόν, και είναι αρκετές. Να τα τρέχετε και τα πέντε μία φορά τον μήνα δεν είναι.
Το να τα σχεδιάσετε μία φορά και να στείλετε τον σύνδεσμο είναι το φτηνό μισό της δουλειάς. Οι παίκτες μπορούν να ανοίξουν ένα σύστημα στο κινητό, να το εστιάσουν στον δικό τους αριθμό ώστε να βλέπουν τη δική τους δουλειά και όχι και των πέντε, και να απαντήσουν σε μία ή δύο ερωτήσεις για το πού πηγαίνουν — κι έτσι μαθαίνετε πριν από την προπόνηση ποιος το ξέρει πραγματικά, και όχι μετά το τάιμ άουτ, όταν είναι πια αργά.
Σχετικά: σκριν stagger, βήμα βήμα και το σύστημα floppy.
Ερωτήσεις
Τι σημαίνει ATO στο μπάσκετ;
After timeout, δηλαδή μετά το τάιμ άουτ. Είναι το σύστημα που καλεί ο προπονητής όταν τελειώνει ένα τάιμ άουτ, ενώ η άμυνα δεν έχει προλάβει να το δει και δεν μπορεί να το έχει μελετήσει σε αυτόν τον αγώνα.
Πόσα συστήματα ATO πρέπει να έχει μια ομάδα;
Λιγότερα από όσα έχουν οι περισσότερες ομάδες. Πέντε καλέσματα που οι παίκτες σας εκτελούν χωρίς να σκεφτούν είναι καλύτερα από είκοσι που ξέρουν μισά. Προσθέστε μια αντίδραση (counter) σε κάθε σύστημα αντί για ένα έκτο σύστημα.
Τι να παίξω όταν χρειάζομαι τρίποντο;
Κάτι που δίνει στον ίδιο σουτέρ δύο ευκαιρίες στην ίδια κατοχή, ώστε η άμυνα να πρέπει να μαντέψει σωστά δύο φορές. Ένα stagger με flare σκριν πίσω του το κάνει αυτό σε μία ενέργεια.
Πρέπει ένα ATO να είναι σύστημα επαναφοράς της μπάλας;
Όχι. Πολλά τάιμ άουτ γίνονται με την μπάλα ήδη σε παιχνίδι ή με γεμάτο χρόνο επίθεσης. Και αυτές οι κατοχές χρειάζονται σύστημα, και αυτές είναι που οι περισσότερες ομάδες δεν προετοιμάζουν ποτέ.