Większość ćwiczeń obronnych w koszykówce to odmiany trzech zadań. Jeden obrońca dociera do piłki pod kontrolą. Czterech albo pięciu obrońców przesuwa się razem przy każdym podaniu, żeby penetracja trafiła na pomoc. A kiedy idzie rzut, ktoś znajduje ciało przeciwnika, zanim ktokolwiek spojrzy na piłkę. Doskok, shell i zastawienie trenują te trzy zadania, właśnie w tej kolejności, a przeciwko drużynie, która dobrze robi wszystkie trzy, trudno zdobywać punkty, niezależnie od systemu, w jakim gra.
Ten poradnik omawia każde ćwiczenie, wskazówki trenerskie, które naprawdę mają znaczenie, i sposób przejścia od przechodzenia ruchów w marszu do gry na żywo.
Kolejność nauczania
- Doskok. Jeden obrońca, jeden rzucający. Indywidualna umiejętność, od której zależy każde inne ćwiczenie.
- Zastawienie. Koniec każdego posiadania w obronie. Bez niego dobra obrona kończy się drugim rzutem przeciwnika.
- Shell. Czterech obrońców, którzy przesuwają się razem, a potem jako całość doskakują i pomagają.
- Sytuacje przewagi. Obrona w osłabieniu w przejściu, kiedy shell nie zdążył się ustawić.
Pierwszych dwóch możesz uczyć od U10. Shell zwykle działa mniej więcej od U14, a młodsi zawodnicy mogą poznać te same zasady w grze 2 na 2 albo 3 na 3.
Ćwiczenie doskoku
Obrońca zaczyna w pomocy pod koszem. Trener podaje do rzucającego na skrzydle, a obrońca doskakuje do talerzyka położonego krok przed rzucającym, z wysoką ręką. Potem wraca do pomocy i znowu doskakuje, tym razem do rogu.
Wskazówki trenerskie, w kolejności, w jakiej zawodnicy popełniają błędy:
- Ruszaj z podaniem, a nie z przyjęciem. Pół sekundy spóźnienia to o krok za daleko.
- Sprint, potem hamowanie. Pierwsze dwie trzecie sprintem, resztę drogi krótkimi, szybkimi krokami. Obrońca, który sprintuje do samego końca, przelatuje obok rzucającego.
- Wysoka ręka, niska ręka. Wysoka ręka idzie do ręki rzucającej przeciwnika, druga zostaje nisko na wypadek penetracji.
- Biodra nisko, ciężar z tyłu. Doskok, który dociera pochylony do przodu, oddaje penetrację za darmo.
- Najpierw rzut, potem penetracja. Odbierz rzut, a potem przesuń się, żeby powstrzymać wejście.
Doskok do rogu jest krótszy i bardziej płaski, bo rzucający stoi bliżej kosza, a kąt jest inny.
To, którą stronę rzucającego zamykasz, jest zasadą drużyny. Narysowane ćwiczenie zamyka linię końcową. Obrona no-middle robi odwrotnie i doskakuje tak, żeby kierować piłkę do linii końcowej, w pomoc. Żadna z tych opcji nie jest zła; złe jest uczenie obu naraz. Wybierz jedną i doskakuj tak samo w każdym ćwiczeniu.
Progresje. Gdy doskok jest czysty, pozwól rzucającemu grać 1 na 1 z najwyżej dwoma kozłami. Potem niech trener podaje na dowolną stronę, żeby obrońca musiał czytać podanie. Potem niech obrońca zaczyna z przeciwnego bloku, żeby doskok był dłuższy.
Ćwiczenie zastawienia
Dwóch obrońców kryje dwóch atakujących na skrzydłach, a trener rzuca ze szczytu. Przy rzucie każdy obrońca znajduje swojego zawodnika, wchodzi z nim w kontakt, obraca się do niego plecami i trzyma go, a potem idzie po piłkę.
Kolejne kroki mają swoje nazwy, bo zawodnicy muszą je słyszeć za każdym razem tak samo: znajdź, uderz, zbierz.
- Znajdź. Zobacz swojego zawodnika w chwili, gdy idzie rzut, zanim spojrzysz na piłkę. Ten krok pomija prawie każdy młody zawodnik.
- Uderz. Wejdź w niego przedramieniem i klatką piersiową, a potem zrób obrót tyłem, tak żeby twoje plecy oparły się o jego klatkę. Najpierw kontakt; zbiórka przychodzi potem.
- Trzymaj. Szeroka podstawa, nisko biodra, łokcie na zewnątrz, ręce w górze. Trzymaj przez chwilę.
- Zbierz. Złap piłkę w najwyższym punkcie obiema rękami, przyciągnij ją pod brodę, obróć się od nacisku i podaj pierwsze podanie.
Licz punkty: punkt dla ataku za każdą zbiórkę w ataku, punkt dla obrony za każde zastawienie zakończone złapaniem piłki. Niech trener czasem celowo przestrzeli długo, żeby zastawienie musiało potrwać dłużej. Potem przejdź do gry 3 na 3, w której trener rzuca z różnych miejsc. Strona ćwiczenia zastawienia pokazuje każdą fazę.
Shell drill
Czterech atakujących stoi na obwodzie. Czterech obrońców ich kryje, a za każdym razem, gdy piłka się przemieszcza, każdy obrońca przesuwa się razem z nią. Shell to ćwiczenie, w którym grupa pojedynczych obrońców staje się drużyną.
Pozycje według odległości od piłki:
- Przy piłce: nacisk, z aktywną ręką.
- Jedno podanie od piłki: w luce, gotowy pomóc przy penetracji i wrócić do swojego. Drużyny, które odcinają od podania, grają wyżej, z ręką w linii podania; drużyny grające pack line grają niżej i cofają się w lukę. To twoja decyzja, podjęta raz.
- Dwa podania od piłki: na linii pomocy, tak żeby widzieć zawodnika i piłkę. Wskaż każde z nich jedną ręką.
Zasada, dzięki której shell działa: przesuwaj się, gdy podanie jest w powietrzu, a nie wtedy, gdy zostanie złapane. Zanim odbierający będzie miał piłkę, każdy obrońca powinien już stać na nowym miejscu. Potem przy każdym podaniu trzeba mówić: „piłka”, „pomoc”, „mam penetrację”.
Kiedy ruch jest już automatyczny, dodaj penetrację.
Przy penetracji wzdłuż linii końcowej obrońca przy piłce zostaje przy biodrze kozłującego, low man wychodzi do penetrującego, zanim ten dotrze do pola trzech sekund, a kolejny obrońca cofa się, żeby za nim zabezpieczyć kosz. To rotacja, która rozstrzyga o większości posiadań w ataku pozycyjnym, a shell jest miejscem, w którym się ją ćwiczy.
Progresje, mniej więcej jedna na tydzień:
- W marszu. Bez kozłów, atak podaje na odliczanie.
- Podania w meczowym tempie, nadal bez kozłów.
- Dozwolone penetracje wzdłuż linii końcowej i środkiem.
- Dodaj podaj i biegnij: obrońca odskakuje w stronę piłki i odcina podanie zwrotne.
- Gra na żywo, gdy atak wykona trzy podania.
- Dodaj zasłony: najpierw zasłony w dół, potem zasłony na piłce.
Przydatna zasada punktowania: obrona musi zaliczyć trzy zatrzymania z rzędu, żeby przejść do ataku. Zatrzymania przychodzą szybko, kiedy shell jest dobry, i powoli, kiedy nie jest, a to dokładnie ta informacja zwrotna, której potrzebujesz.
Obrona w osłabieniu
Shell zakłada, że obrona zdążyła wrócić. W przejściu często tak nie jest. Ciągłe 3 na 2, 2 na 1 uczy gry w tandemie: górny obrońca zatrzymuje piłkę, dolny bierze pierwsze podanie, a górny cofa się pod kosz.
Potem dwaj obrońcy biegną w drugą stronę i grają 2 na 1, dzięki czemu wszyscy cały czas są w ruchu. Nasz poradnik o ćwiczeniach kondycyjnych z piłką wykorzystuje to samo ćwiczenie jako kręgosłup bloku kondycyjnego.
15-minutowy blok obronny
| Minuty | Ćwiczenie | Na czym się skupić |
|---|---|---|
| 0–4 | Doskoki, skrzydło i róg | Sprint, hamowanie, wysoka ręka |
| 4–8 | Zastawienie, 2 na 2, potem 3 na 3 | Najpierw znajdź swojego zawodnika |
| 8–15 | Shell, na progresji z tego tygodnia | Przesuwanie, gdy podanie jest w powietrzu |
Ustaw go po rozgrzewce i przed grą treningową, żeby gra mogła nagradzać to, czego nauczył blok. Zasada typu „punkt za każde zastawienie, które zobaczy trener” przenosi ćwiczenie z powrotem do gry.
Częste błędy
- Doskoki, które przelatują obok. Zwykle obrońca sprintował do samego końca. Naucz hamowania.
- Przesuwanie się po przyjęciu. Shell jest spóźniony o jedno tempo. Powtarzaj „z podaniem”, aż będą to słyszeć przez sen.
- Cicha obrona. Jeśli nikt nie mówi w shellu, nikt nie będzie mówił w meczu.
- Zastawienie i patrzenie. Zastawienie kończy się wtedy, gdy obrona ma piłkę, a nie wtedy, gdy nastąpi kontakt.
- Brak penetracji. Shell, w którym piłka krąży tylko po obwodzie, uczy pozycji, a nie obrony.
Rysowanie własnych ćwiczeń obronnych
Doskok, shell, zastawienie i 3 na 2 są w bibliotece ćwiczeń SlongeHoops, z diagramem dla każdej fazy i wskazówkami trenerskimi na karcie ćwiczenia. Otwórz dowolne z nich w aplikacji, żeby je zmienić, na przykład zacząć shell z innego ustawienia albo dodać zasłonę. Możesz też narysować własne w edytorze ćwiczeń: połóż talerzyki, dodaj do dwunastu zawodników na stronę i przeciągnij od każdego zawodnika, żeby pokazać przesunięcie, doskok albo ścięcie.
Uczciwa uwaga: w ćwiczeniu obrońcy idą tam, gdzie ich narysujesz. Symulowana obrona w aplikacji, która sama ustawia obrońców według wybranego krycia, powstała z myślą o zagrywkach i wciąż jest w wersji beta. W ćwiczeniu obronnym samodzielne narysowanie rotacji i tak jest sednem sprawy.
Pytania
Czym jest shell drill w koszykówce?
To ćwiczenie 4 na 4 na połowie boiska, w którym atak stoi na obwodzie i przerzuca piłkę, a czterej obrońcy przy każdym podaniu przesuwają się na swoje pozycje: nacisk na piłkę, w luce jedno podanie od piłki, na linii pomocy dwa podania od piłki. Uczy całą drużynę poruszać się jak jeden organizm, a później dochodzą penetracje, ścięcia i zasłony.
Jak uczyć doskoku?
Ruszyć z podaniem, przebiec sprintem pierwsze dwie trzecie odległości, a potem hamować krótkimi, szybkimi krokami. Dotrzeć na krok przed rzucającym z wysoką ręką przy jego ręce rzucającej, z nisko opuszczonymi biodrami i ciężarem ciała z tyłu. Najpierw odebrać rzut, potem przesunąć się, żeby zatrzymać penetrację.
Jakie jest najlepsze ćwiczenie zastawienia?
Takie, w którym rzuca trener, a obrońcy muszą znaleźć przeciwnika, zanim zaczną szukać piłki. Znaleźć, wejść w kontakt, obrócić się, przytrzymać, a potem obiema rękami zebrać piłkę. Licz punkty: jeden punkt dla ataku za każdą zbiórkę w ataku.
W jakim wieku drużyny powinny zacząć shell drill?
Większość drużyn może się go nauczyć mniej więcej od U14, gdy zawodnicy rozumieją różnicę między kryciem piłki a kryciem zawodnika, który jest jedno lub dwa podania od piłki. Młodsze drużyny mogą najpierw poznać te same zasady w shellu 2 na 2 albo 3 na 3.